Gözler Türkiye'nin oyunda: Avcılar mı, balinalar mı kazanacak?

P - Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) 70. toplantısı, 27 Eylül–2 Ekim 2026 tarihleri arasında Avustralya’da düzenleniyor.

2025’te IWC’ye taraf olan Türkiye, bu toplantıda ilk kez oy kullanacak. Ticari balina avcılığına geçit verecek bir tasarıda komisyonun gündeminde.

Türkiye’nin tasarıya ne oy vereceği merak konusu. Çünkü IWC toplantı öncesi temmuz ayında, Türkiye’nin Japonya Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul’un balina şirketleri temsilcileri ile bir restoranda balina eti yediği ortaya çıktı.

Japonya, komisyondan birkaç sene önce ayrıldı. Ancak Antigua ve Barbuda gibi ülkeler aracılığı ile komisyonu etkilemeye devam ediyor.

Balinaların hayatına kast eden bu tasarı nedir? Ticari balina avcılığı IWC tarafından 1086 yılında yasaklandı. Japonya, 2019 yılında komisyondan ayrılarak ticari balina avcılığına başladı.

Komisyonun koyduğu bu yasak, "Balina Kaynaklarının Sürdürülebilir Kullanımına Yönelik Balina Stokları Koruma ve Yönetim Programının Uygulanması" başlıklı tasarı ile yeniden görüşülmek isteniyor.

Tasarı ile amacın; ticari balina avcılığının ‘sürdürülebilir’, ‘balina stoku’ gibi kavramlar etrafında yeniden başlatılması olduğu savunuluyor.

Balinaların neslinin korunmasından sorumlu olan böylesi bir komisyonda, ticari avcılığın önünü açacak herhangi bir tasarının görüşülecek olması tepkilerin odağını oluşturuyor.

Bir diğer tepki de Türkiye’ye… İlk defa komisyonda oy kullanacak Türkiye’nin, avcı lobisinden değil yaşamdan yana olması talep ediliyor.

Dünyada siyasetin ve savaşların gölgesinde kalan balinaların korunması neden bu kadar önemli?

Balinalar, çok iyi bir karbondioksit depolayıcısıdır. Dışkıları azot ve demir bakımından oldukça zengindir. Dünyadaki tüm karbondioksitin yüzde 40’ını depolayan fitoplanktonlar için balina dışkısı önemli bir besin kaynağıdır.

Yani balina nüfusunda yaşanacak azalma, fitoplanktonlara yansıyacak bu da bu canlılar tarafından depolanan karbondioksitin atmosfere verilmesine neden olacak.

Konuyla ilgili bilgi ve haberler paylaşan Türkiye Vegan Derneği, yaptığı açıklamada, Türkiye'nin söz konusu tasarıya karşı hayır oyu kullanmasını talep etti.